”ნავთობი პოლიტიკური იარაღი არ არის”

 
რაამ ეტვარეა
21 მარტი 2009

გოლამჰოსეინ ნოზარი, ირანის ნავთობის მინისტრი აქცენტს აკეთებს ამ სტრატეგიული სექტორის განვითარებაზე და გვარწმუნებს, რომ მომავალშიც პატივს სცემს შვეიცარულ გაზისმიმწოდებელ კომპანია EGL-თან დადებულ ხელშეკრულებას.

138 მილიარდი ბარელის სანავთობო მარაგით და დღეში 4,3 მილიონი ბარელის წარმოების უნარით, ირანი მსოფლიო ენერგეტიკული ბაზრის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მოთამაშეა. დღეიდან 2025 წლის ჩათვლით ქვეყანას სურს გააორმაგოს გაზის საკუთარი წარმოება წელიწადში 400 მილიარდი კუბური მეტრის მოცულობამდე. ჟენევაში ენერგეტიკული შეთანხმების ფარგლებში მიმდინარე საერთაშორისო ფორუმზე, რომელმაც ამ ინდუსტრიის 700-მდე წარმომადგენელი შეკრიბა, ირანის  ნავთობის მინისტრი გოლამ ჰოსეინ ნოზარი კომენტარს აკეთებს მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის კონტექსტში კურსის ევოლუციაზე და ირანული სანავთობო ინდუსტრიის მდგომარეობაზე საუბრობს.

რატომ გადაწყვიტა ამ კვირას ნავთობის ექსპორტიორი ქვეყნების ორგანიზაციამ (OPEP) არ შეემცირებინა პროდუქციის წარმოება და ამით გაეზარდა კურსი?

თამაშში ძალიან ბევრი ფაქტორი ერთვება, როდესაც საქმე პროდუქციის წარმოების დაწევას ან მომატებას ეხება. ესენია არსებული კურსი, მოთხოვნილების ევოლუცია, და  გლობალური ეკონომიკური სიტუაცია. პროდუქციის შემცირება და კურსის აწევა დღევანდელ კონტექსტში არ აღნიშნულა.

თქვენს მიერ განსაზღვრული 75 დოლარი ერთ ბარელში ფიქტიური ფასია?

ეს განსაზღვრება ხანგრძლივ დროზეა გათვლილი. OPEP-ს სულაც არ აქვს მისწრაფება კარტელის მსგავსად იმოქმედოს.

ვენესუელასა და ლიბიის თანდგომით ირანი ფასების აწევის მომხრეა. უარს ხომ არ ამბობთ ნავთობის, როგორც იარაღის გამოყენებაზე?

ჩვენ მსგავსი პოლიტიკა არასოდროს გვქონია. OPEP-ის შიგნით გადაწყვეტილებებს უმრავლესობა იღებს.

როგორ ვითარდება ნავთობის რეგიონალური ბირჟის შექმნის პროცესი, რომ ლონდონსა და ნიუ-ორკს კონკურენცია გაუწიოთ, სადაც პრაქტიკულად ბაზარი ყალბდება?

ზოგიეთ სანავთობო პროდუქციაზე ვაჭრობა ამიერიდან თეირანის ბირჟაზე განხორციელდება. ნავთობისთვის ყველა რეგიონალურ მოთამაშეს შორის კარგი კოორდინაციაა აუცილებელი. ჩვენ მხოლოდ კონსულტაციების საწყის  ეტაპზე ვართ.

ირანი 150 მილიარდამდე დოლარის ინვესტიციებს საჭიროებს, რომ ნავთობისა და გაზის ინფრასტრუქტურა მოაწესრიგოს. ერთ ბარელზე 50 დოლარიანი ფასით ეს რთული არ იქნება?

ციფრები, რომლებზეც თქვენ ლაპარაკობთ, ინფრასტრუქტურის 20 წლიან განვითარებას ეხება. გასულ წელს ჩვენ შევიკრიბეთ და მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ ნავთობიდან შემოსული თანხის რამდენიმე პროცენტს ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის გამოვიყენებთ. მაგრამ უფრო ნათლად რომ წარმოვიდგინოთ: მულტინაციონალური ინვესტიციების მოზიდვა ფულის საკითხს სცდება. ჩვენ გვაქვს ის, რაც გვჭირდება.

თქვენს სტაბილიზაციის ფონდში რა რაოდენობის თანხა გაქვთ?

ჩვენ გვაქვს პროდუქციის ერთი პროცენტი. დღეისათვის ჩვენ დღეში 4,3 მილიონ ბარელს ვაწარმოებთ. ძველი  ტექნოლოგიის პირობებში ეს დიდი ოდენობაა. გაზის წარმოების ყოველდღიური ოდენობა - 500 000 კუბურ მეტრს აღწევს.

ზოგიერთებმა შვეიცარულ კომპანია EGL-სა და ირანულ კომპანია NIGEC-ს შორის დადებულ კონტრაქტთან დაკავშირებით შიში გამოთქვეს. ირანი თავის მხრივ, შეასრულებს EGL-ისათვის გაზის მიწოდების პირობებს?

დღეიდან 2025 წლის ჩათვლით ჩვენ წელიწადში 400 მილიარდ კუბურ მეტრამდე მოცულობის გაზის მოპოვებას ვვარაუდობთ. რაც შეეხება EGL-თან დადებულ კონტრაქტს,  ჩვენთვის დადებული პირობების შესრულება არავითარ სირთულეს არ წარმოადგენს. ამას ჩვენ ორ ეტაპად განვახორციელებთ. ვაპირებთ ამ დარგში EGL-ის კომპანიის ცოდნის გამოყენებას და ირანული გაზსადენის აგებას, რომელიც ევროპისაკენ 110 მილიონი კუბური მეტრი გაზის გადატვირთვის შესაძლებლობას მოგვცემს. ეს უდიდესი პროექტია და ბევრი ევროპული კომპანია ჩვენთან მოლაპარაკებებშია ჩართული.

ჩინეთი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მოთამაშე გახდა. როგორ ფასდება პეკინ-თეირანის ღერძის არსებობა?

თანამშრომლობა ძალიან კარგია. ჩვენ მათთან ერთად პროექტ “ჩრდილოეთის ნაკადს” ვანვითარებთ, რომელიც 20 მილიონამდე ტონა ბუნებრივი გაზის პერსპექტივას ითვალისწინებს. ორი კვირის წინ კიდევ ერთ ხელშეკრულებას მოვაწერეთ ხელი და მოლაპარაკებებს ჩინეთთან კვლავ გავნაგრძობთ.

ორიგინალი