ტონი ბარბერი
31 ოქტომბერი 2008
ბრიუსელი - რაც უფრო ახლოვდება 1 იანვარი, როდესაც ჩეხეთი ევროკავშირის ექვსთვიან გარდამავალ პრეზიდენტობას შეუდგება, ბრიუსელსა და ევროკავშირის ზოგიერთ ქვეყნებში ნერვიულობენ – როგორ გაუმკლავდება პრაღა მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს.
ევროკავშირის მთავრობების უმრავლესობისთვის გლობალური ფინანსური კრიზისი, ეკონომიკური ვარდნა, ლისაბონის ინსტიტუციონალური რეფორმების შეთანხმების ბედი და რუსეთთან ურთიერთობა, მომავალი წლის პირველი ნახევრის პრიორიტეტები იქნება. მაგრამ ისინი დარწმუნებულნი არ არიან, რომ ამ საკითხებს ჩეხეთი მათსავით უყურებს, ან თუ უყურებს, შეძლებენ კი ისინი ეფექტური ხელმძღვანელობის გაწევას.
ჩეხეთი მეორე ყოფილი კომუნისტური ქვეყანაა, რომელიც ევროკავშირის პრეზიდენტის ფუნქციას შეასრულებს. ამ წლის პირველ ნახევარში სლოვენიის თავმჯდომარეობა ზოგადად წარმატებულად შეფასდა. მაგრამ ზოგიერთი ევროპელი დიპლომატის აზრით, სლოვენიას არ მოუწია შეჯახება მასშტაბურ ფინანსურ კრიზისთან და აგვისტოში რუსეთის საქართველოში ინტერვენციასთან.
შვებისმომგვრელია ის ფაქტი, რომ ამ კრიზისების დროს სიტუაციას საფრანგეთი, ევროკავშირის ძლიერი და გამოცდილი წევრი ქვეყანა აკონტროლებდა. ჩეხეთთან დაკავშირიებით შეშფოთების ძირითად საფუძველს ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრის ტოპოლანეკსა და მის ოპენენტებს შორის შიდა პოლიტიკური დავა იწვევს. ევროპელებს ეშინიათ ამ დავამ ევროკავშირის არენაზე არ გადაინაცვლოს, რაც ქვეყანას ხელს შეუშლის ეფექტურად წარმართოს ალიანსის საქმიანობა. უკანასკნელი რეგიონალური გამოკითხვებით და ჩეხეთის სენატის არჩევნების შედეგებით, ოპოზიციურმა სოციალ-დემოკრატებმა სერიოზული გამარჯვება მოიპოვეს, რომელთა ლიდერი, ჯირი პაროუბეკი ამბობს, რომ არსებული მთავრობა უნდა გადადგეს და ის წესრიგის შენარჩუნებაზე პასუხისმგებელი მთავრობით უნდა შეიცვალოს, რომელიც ძლიერი იქნება ევროკავშირში ჩეხეთის პრეზიდენტობის პერიოდში.
სოციალ-დემოკრატები თავს ცალსახად პრო-ევროპელებად, ევროკავშირთან აქტიური ინტეგრაციის გულშემატკივრებად თვლიან. ასე რომ შესაძლოა უცნაურადაც ჩანდეს, როდესაც სწორედ ისინი გვთავაზობენ ისეთ ქმედებებს, რომლებიც აშკარად დაუსრულებელ უთანხმოებაში გადაიზრდება, და ეს იმ დროს როდესაც ჩეხეთს პირველად ეკისრება ასეთი დიდი პასუხისმგებლობა მისი დამოუკიდებლობის დღიდან (1993 წლიდან). მაგრამ პოლიტიკა პოლიტიკაა. ასეთი ტრიუმფალური წარმატების შემდეგ, ოპოზიციური პარტიისთვის მთავრობასთან ძლიერი ოპონირება ბუნებრივი საქციელია.
ჩეხები ევროკავშირის პრეზიდენტობისთვის საფუძვლიანად მოემზადნენ და სამი ძირითადი საკითხი განსაზღვრეს, ესენია - ბიზნეს კონკურენტუნარიანობა, ოთხი უფლების უპირატესობა (ხალხი, ქონება, მომსახურება და კაპიტალი) და ლიბერალური სავაჭრო პოლიტიკა. ობიექტური პრიორიტეტებია, მაგრამ ბრიუსელი მაინც შეწუხებულია, რადგან ჩვენი დროის დრამასთან გამკლავებისთვის ისინი საკმარისი არ არის. ევროკავშირის ზოგიერთი ჩინოივნიკი ფინანსთა მინისტრების ბოლო შეხვედრაზე ჩეხეთის მინისტრის განცხადებებით გაოცებული დარჩა, როდესაც მან ევროპის ბანკების გადარჩენაზე საუბრისას, აქტიურად გაილაშქრა ფართო სახელმწიფო ინტერვენციის წინააღმდეგ. მან აღნიშნა, რომ ასეთი მიდგომა მას კომუნისტურ ხანას აგონებდა. მაშინ როდესაც სხვები ამ ზომას საგანგებო ვითარების გამო, განსაკუთრებით მნიშვნელოვნად მიიჩნევდნენ.
ევროკავშირის ზოგიერთი მთავრობის წევრი ამბობს, რომ ჩეხების მიერ ლისაბონის შეთანხმების სწრაფად რატიფიცირების აუცილებლობის ხაზგასმა იმიტომ ხდება, რომ სანაცვლოდ ევროკავშირმა სრულყოფილად შეძლოს ჩეხეთის პრეზიდენტობის განხორციელება ექვს-თვიან გარდამავალ სისტემაში. მაგრამ, საუკეთესო შემთხვევაშიც, ლისაბონის შეთანხმება 2010 წლამდე ვერ შედგება, ეს კი, როგორც ამბობენ, სულ სხვა ისტორიაა.
No comments:
Post a Comment